Wielki but w centrum miasta – brzmi absurdalnie, ale w Jarocinie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli. Pomnik Glana to ponad dwumetrowa rzeźba ciężkiego, skórzanego buta, która od 2011 roku stoi na skwerze u zbiegu ulic Św. Ducha i Wojska Polskiego. Nie jest to przypadkowa instalacja – glan od dekad był nieodłącznym elementem stroju punków i fanów rocka, którzy tłumnie zjeżdżali do Jarocina na legendarny festiwal.

To miejsce przyciąga zarówno miłośników muzyki rockowej, jak i zwykłych turystów szukających ciekawych atrakcji w Wielkopolsce. Choć z pozoru to tylko rzeźba, w rzeczywistości opowiada historię całego miasta i jego festiwalowej tradycji.

Historia pomnika glana w Jarocinie

Pomysł stworzenia pomnika narodził się w głowie Felicji Pawlickiej – lokalnej artystki i animatorki kultury. Chciała, żeby Jarocin miał swój charakterystyczny symbol nawiązujący do festiwalowej historii. Niestety, tragiczna śmierć w wypadku samochodowym w 2010 roku uniemożliwiła jej realizację tego marzenia.

Przyjaciele i znajomi Felicji postanowili jednak spełnić jej wizję. Projekt został zrealizowany przez Fundację „Ogród Marzeń” w ramach inicjatywy „Glan Fan znak szczególny – projekt będący elementem interdyscyplinarnej koncepcji identyfikacji artystycznej Jarocina – stolicy polskiego rocka”. Rzeźbę zaprojektował i wykonał Kuba Bogatko we współpracy z Małgorzatą Kruk.

Uroczyste odsłonięcie odbyło się 15 lipca 2011 roku, w pierwszy dzień festiwalowy. Od tamtej pory pomnik nie tylko zdobi centrum miasta, ale także stał się miejscem happeningów i spontanicznych akcji artystycznych.

Początkowo założono, że pomnik będzie stał rok, może dwa. Okazało się jednak, że wielki but tak spodobał się mieszkańcom i turystom, że stał się trwałym elementem miejskiego krajobrazu.

Co symbolizuje glan w kulturze rockowej

Glan to nie zwykły but. Ciężkie, skórzane obuwie z wysoką cholewą przez dekady było symbolem rockowych i punkowych subkultur. Nosili je nie tylko muzycy, ale przede wszystkim fani, którzy tłumnie zjeżdżali do Jarocina na festiwal w latach 80. i 90.

W czasach PRL-u Jarocin Festiwal był jednym z nielicznych miejsc, gdzie młodzi ludzie mogli swobodnie wyrażać swój bunt i nonkonformizm. Glan symbolizował właśnie te wartości – wolność, dążenie do niezależności, sprzeciw wobec narzuconych norm. To był element stroju, który od razu identyfikował członków alternatywnej sceny muzycznej.

Pomnik w Jarocinie upamiętnia właśnie ten duch festiwalu – nie tylko jako wydarzenia muzycznego, ale jako symbolu artystycznej wolności w trudnych czasach.

Jak wygląda pomnik i co go wyróżnia

Rzeźba ma ponad 2 metry wysokości i waży około 200 kilogramów. Została wykonana z żywic epoksydowych, co zapewnia jej trwałość pomimo zmiennych warunków atmosferycznych. But jest przedstawiony w naturalnej wielkości – oczywiście powiększonej do monumentalnych rozmiarów.

Tradycją stało się przyozdabianie pomnika kolorowymi sznurowadłami. Glan nosił już czapkę św. Mikołaja, klubowe szaliki, a nawet został oblepiony różowymi wstążeczkami i kartkami. Za każdym razem, gdy ktoś odwiedza Jarocin, sznurowadła mogą być inne – czasem biało-czerwone, czasem w barwach tęczy, czasem festiwalowe.

Zimą 2023 roku pomnik został tymczasowo usunięty w celu przeprowadzenia renowacji. W jego miejsce lokalny przedsiębiorca Janusz Zwierzycki postawił świecący glan, który rozbłyskiwał tysiącami światełek. Odnowiony oryginalny pomnik powrócił na swoje miejsce 19 lipca 2024 roku, tuż przed rozpoczęciem kolejnej edycji festiwalu.

W 2018 roku znaczek turystyczny z wizerunkiem jarocińskiego glana został wybrany najładniejszym znaczkiem turystycznym roku. Spośród 120 kandydatów kolekcjonerzy wybrali właśnie ten kultowy but.

Dla kogo jest pomnik glana

To miejsce ma uniwersalny charakter. Fani polskiego rocka traktują je jako swoiste miejsce kultu – punkt obowiązkowy podczas pielgrzymki do Jarocina. Dla nich glan to nie tylko rzeźba, ale symbol całej epoki i muzycznych wspomnień.

Rodziny z dziećmi również chętnie odwiedzają pomnik. Dzieciaki uwielbiają fotografować się przy gigantycznym bucie, a rodzice mogą opowiedzieć im o czasach, gdy rock był formą buntu. To też dobry pretekst do krótkiego spaceru po centrum miasta.

Miłośnicy nietypowych atrakcji i street artu docenią oryginalność pomysłu. Nie codziennie można zobaczyć dwumetrowego buta stojącego w centrum miasta. To jedno z tych miejsc, które dobrze wygląda na zdjęciach i wywołuje uśmiech.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy pomnika

Pomnik glana znajduje się w centrum Jarocina, więc łatwo połączyć jego odwiedziny z innymi atrakcjami. Zaledwie kilka minut spacerem znajduje się Spichlerz Polskiego Rocka – nowoczesne muzeum poświęcone historii festiwalu i polskiej muzyki rockowej. To miejsce warto odwiedzić, żeby lepiej zrozumieć kontekst pomnika.

Niedaleko stoi także pałac Radolińskich – neogotycka rezydencja z XIX wieku otoczona pięknym parkiem. To zupełnie inna estetyka niż rockowy glan, ale pokazuje, że Jarocin ma bogatą i różnorodną historię.

Na jarocińskim rynku można znaleźć jeszcze mniejszą parę glanów – tuż przy wylocie ulicy Wrocławskiej. To dodatkowy element miejskiej gry z festiwalową tradycją.

Praktyczne informacje dla zwiedzających

Lokalizacja: Pomnik znajduje się na skwerze u zbiegu ulic Św. Ducha i Wojska Polskiego w Jarocinie, nieopodal parku. Z dworca kolejowego to około 15 minut spacerem przez centrum miasta.

Godziny otwarcia: Pomnik jest dostępny całodobowo przez cały rok. To atrakcja w przestrzeni publicznej, więc można ją odwiedzić o dowolnej porze.

Ceny: Wstęp bezpłatny. Nie ma żadnych opłat za oglądanie pomnika czy robienie zdjęć.

Parking: W pobliżu dostępne są miejsca parkingowe. Centrum Jarocina nie jest duże, więc znalezienie miejsca zazwyczaj nie stanowi problemu.

Ile czasu poświęcić: Na samo zobaczenie pomnika i zrobienie zdjęć wystarczy 10-15 minut. Jeśli jednak chce się spokojnie pospacerować po okolicy i odwiedzić pobliski Spichlerz Polskiego Rocka, warto zaplanować 1-2 godziny.

Pamiątki: Znaczek turystyczny z wizerunkiem glana można kupić w Spichlerzu Polskiego Rocka, Muzeum Regionalnym w ratuszu oraz w bibliotece miejskiej. Kosztuje 7 złotych i jest popularną pamiątką wśród kolekcjonerów.